Bij relatiecoaching denken de meeste mensen aan een gesprek per twee of drie weken. Steeds meer stellen kiezen voor een intensievere vorm: een weekend relatietherapie of een retraite van een paar dagen, waarin ze uit hun dagelijkse leven stappen om aan hun relatie te werken.
Ik ben Anne de Jong, relatiepsycholoog, en ik werk al ruim dertig jaar met stellen, zowel in losse gesprekken als in intensieve vormen. Beide hebben hun eigen kracht, en welke vorm past, hangt af van jullie vraag. In dit artikel gebruik ik het woord relatiecoach. Je kunt daar ook relatietherapeut lezen, want een relatietherapeut kan hetzelfde werk doen.
Wat is een relatieretraite?
Een relatieretraite is een intensieve vorm van relatiecoaching waarbij jullie een aantal dagen achter elkaar aan jullie relatie werken, meestal op een rustige plek, weg van huis.
Meestal duurt een relatieweekend of retraite twee tot vier dagen. Overdag werken jullie met een coach, vaak samen met een kleine groep andere stellen. ’s Avonds hebben jullie tijd voor elkaar, vaak met een opdracht om samen over door te praten.
Een retraite lijkt op een vakantie samen, alleen wordt er gewerkt, met veel gesprekken en weinig vrije uren overdag. Ook ontbreekt alles wat thuis tussen jullie gesprekken komt, zoals werk en kinderen die aandacht vragen.
Weekend relatietherapie of wekelijkse sessies: wat is het verschil?
Bij intensieve relatietherapie zetten jullie in een paar dagen veel stappen achter elkaar, terwijl jullie bij wekelijkse sessies tussendoor tijd hebben om te oefenen.
In wekelijkse gesprekken gaan jullie na elke sessie weer naar huis. Jullie nemen een opdracht mee en bespreken de volgende keer wat thuis lukte en wat niet. Dat heeft een groot voordeel: wat jullie leren, oefenen jullie meteen in het gewone leven. Het nadeel is dat het dagelijks leven ook snel weer de overhand neemt. Soms gaat het eerste kwartier van een sessie op aan de ruzie van gisteren.
Op een retraite valt die drukte weg. Jullie hoeven nergens heen en niets te regelen. Daardoor komt er in korte tijd veel los, en kunnen jullie dieper gaan dan in een gesprek van anderhalf uur. Wat in losse gesprekken langzaam op gang komt, kan op een retraite sneller in beweging komen.
Een intensieve vorm vraagt wel iets van jullie. Een paar dagen achter elkaar naar jezelf en elkaar kijken is vermoeiend, en er komt soms meer los dan jullie verwachten. Daarom is een goede voorbereiding belangrijk, en een plan voor de weken daarna.
Over wat een retraite oplevert, zeg ik vaak:
Retraites geven een intensieve boost. Je krijgt andere gesprekken, je gaat elkaar helemaal anders zien en je leert ook van andere stellen. Je blinde vlekken worden zichtbaar, en het is gewoon heel leuk om samen te doen.
Voor wie werkt een retraite het best?
Stellen die vastzitten in een patroon dat ze willen doorbreken, en die allebei bereid zijn om een paar dagen helemaal in te zetten, hebben het meest aan een retraite.
Een retraite past bijvoorbeeld als jullie:
- al lang in hetzelfde patroon zitten en merken dat losse gesprekken te weinig diepte geven.
- weinig tijd hebben voor tweewekelijkse afspraken, bijvoorbeeld door werk of reizen.
- na een zware periode bewust weer tijd voor elkaar willen maken.
- jullie relatie willen verdiepen, ook als het niet slecht gaat.
Een retraite is minder geschikt bij een acute crisis, zoals een net ontdekte affaire, of als een van jullie psychische klachten heeft die veel aandacht vragen. Dan zijn losse gesprekken of individuele begeleiding vaak beter. Bij geweld of bedreiging is een retraite niet de plek om te beginnen. Neem dan contact op met Veilig Thuis via 0800-2000.
Om te kijken of een retraite bij jullie vraag past, voert een goede coach eerst een kennismakingsgesprek. Ik doe dat altijd online, voordat een stel zich kan inschrijven.
Vragen die jullie in zo’n gesprek kunnen stellen:
- Hoe groot is de groep, en hoeveel tijd is er voor ieder stel apart?
- Hoe ziet een dag eruit, en wat doen we ’s avonds?
- Is er ook persoonlijke begeleiding?
- Is er na afloop een nagesprek, of een mogelijkheid om verder te gaan?
Hoe ziet een retraite eruit?
Op een retraite wisselen gesprekken en tijd voor jullie samen elkaar af, in een vast dagritme van een paar dagen.
Overdag werken jullie met een coach erbij, met gesprekken in de groep en momenten waarop jullie met z’n tweeën aan de slag gaan. Zo werk ik zelf ook op mijn retraites.
De eerste dag gaat vaak over kennismaken en over waar jullie staan. Daarna gaan de gesprekken dieper, naar wat jullie allebei meenemen uit het verleden en hoe dat nu tussen jullie werkt. De laatste dag staat meestal in het teken van vooruitkijken: wat willen jullie anders doen, en hoe houden jullie dat vol als het thuis druk wordt?
’s Avonds zijn jullie samen. Vaak krijgen jullie een opdracht mee voor tijdens het eten, zoals een vraag om samen over te praten. Slaap als het kan niet thuis, ook als de retraite dichtbij is. Thuis wachten de was en de mail, en dan ben je er maar half bij.
Dit voorbeeld is samengesteld uit meerdere stellen en niet herleidbaar naar één stel.
Karin en Pieter zijn vijfentwintig jaar getrouwd. De kinderen zijn het huis uit, en ineens merken ze hoe weinig ze elkaar nog te zeggen hebben. Wekelijkse gesprekken passen slecht bij Pieters werk, dus kiezen ze voor een retraite. Op de tweede dag vertelt Pieter in de groep dat hij zich al jaren overbodig voelt thuis. Karin schrikt, want ze dacht dat hij weinig behoefte had aan contact. Die avond praten ze tijdens het eten langer met elkaar dan in maanden. Op de laatste dag maken ze afspraken over hoe ze dat thuis vasthouden.
In een groep of alleen jullie tweeën
Werken in een kleine groep stellen geeft herkenning en steun, terwijl een intensief traject voor alleen jullie tweeën meer persoonlijke aandacht geeft.
Veel stellen zijn eerst huiverig voor een groep. Ze willen hun problemen niet delen met vreemden. In de praktijk blijkt de groep vaak veel op te leveren. Andere stellen zien dat zij niet de enigen zijn, en in het verhaal van een ander herken je soms iets van jezelf dat je bij je eigen partner niet zag.
Wat jullie in de groep delen, bepalen jullie zelf. Een goede coach zorgt dat het veilig is en dat niemand iets hoeft te vertellen wat te kwetsbaar voelt.
Willen jullie liever met z’n tweeën werken, dan kan dat in intensieve dagen voor één stel. Die bied ik zelf ook aan. Jullie krijgen dan alle aandacht, en de coach stemt het programma helemaal af op jullie vraag. Wat de verschillende vormen kosten, lees je in Wat kost een relatietherapeut of relatiecoach, en wordt het vergoed?.
Na de retraite: hoe houd je het vast?
Wat jullie op een retraite leren, houden jullie vast door thuis vaste momenten voor elkaar te plannen en de afspraken die jullie maakten regelmatig samen na te lopen.
Na een paar intensieve dagen voelt alles even licht. Dan begint het gewone leven weer, en daarmee komen de oude reflexen terug. Het verschil is dat jullie het patroon nu sneller herkennen.
Een retraite geeft jullie relatie een flinke boost. Om die vast te houden, is een plan voor de lange termijn belangrijk, en dat maken jullie samen tijdens de retraite.
Wees in de eerste weken mild voor elkaar als het een keer misgaat. Een terugval zegt niets over wat de retraite heeft opgeleverd.
Dit helpt om het vast te houden:
- Plan in de eerste weken een vast moment per week om samen terug te kijken.
- Houd de oefeningen die jullie leerden vol, ook als het goed gaat.
- Spreek af wat jullie doen als het oude patroon weer opduikt.
- Plan na een paar weken een nagesprek met de coach, als dat kan.
Wie ervaringen met een relatietherapie weekend leest, ziet vaak dezelfde woorden terugkomen: stellen voelen zich weer een team, en ze hebben eindelijk uitgesproken wat al lang bleef liggen. Dat herken ik uit mijn praktijk. Wat er daarna gebeurt, bepaalt of het blijft, en daarom is het vasthouden net zo belangrijk als de retraite zelf.
Veel stellen combineren een retraite met losse gesprekken daarna, of met een online programma waarin ze thuis verder gaan. Hoe een traject met losse gesprekken verloopt, lees je in Hoe werkt relatiecoaching? Alles wat je wilt weten voor je begint.
