Steeds meer stellen kiezen voor online relatietherapie. Het scheelt reistijd en het past makkelijker tussen werk en kinderen door. Voor wie ver weg woont, is het soms de enige manier om bij een coach van hun keuze uit te komen. Toch twijfelen veel mensen of een gesprek via een scherm net zo diep kan gaan als in een praktijk.
Ik ben Anne de Jong, relatiepsycholoog, en ik werk al ruim dertig jaar met stellen, op locatie en online. Voor de meeste stellen werkt een online sessie goed. In dit artikel gebruik ik het woord relatiecoach. Je kunt daar ook relatietherapeut lezen, want een relatietherapeut kan hetzelfde werk doen.
Hoe werkt online relatiecoaching?
Bij online relatiecoaching voeren jullie de gesprekken via een beveiligde videoverbinding, meestal samen naast elkaar achter één scherm.
Een sessie verloopt verder zoals in de praktijk. Jullie vertellen wat er speelt, en de coach benoemt wat er tussen jullie gebeurt. Soms vraag ik stellen om rechtstreeks tegen elkaar te praten terwijl ik meekijk. Dat werkt op een scherm net zo goed, zolang ik jullie allebei goed in beeld heb.
Ook de intake kan online. In dat eerste gesprek kijken jullie of de aanpak bij jullie past en of het klikt met de coach. Hoe een traject daarna verder gaat, van intake tot afronding, lees je in Hoe werkt relatiecoaching? Alles wat je wilt weten voor je begint.
Soms zitten partners op verschillende plekken, bijvoorbeeld omdat een van beiden voor zijn of haar werk in het buitenland is. Dat kan ook, al blijft het gesprek dan vaak wat afstandelijker, omdat jullie elkaar niet kunnen aankijken of aanraken. Als het kan, zitten jullie dus samen.
Wie een relatiecoach online zoekt, kan breder kijken dan de eigen regio. Dat is een voordeel, omdat de klik met de coach en de werkwijze zwaarder wegen dan de reisafstand. Vraag in een kennismakingsgesprek hoe de coach werkt, en of hij of zij naar jullie geschiedenis kijkt of vooral naar communicatie en vaardigheden. Het antwoord vertelt meer dan een mooie website.
Werkt online relatietherapie net zo goed als op locatie?
Voor de meeste stellen werkt online relatietherapie net zo goed als gesprekken op locatie, omdat het werk hetzelfde blijft: het patroon tussen jullie zichtbaar maken en daar samen iets mee doen. Dat blijkt ook uit onderzoek. In een studie waarin stellen willekeurig werden verdeeld over gesprekken via video en gesprekken op locatie, was er na afloop geen verschil in hoe tevreden ze waren over hun relatie, in klachten als somberheid en stress, en in de band met de therapeut (Frontiers in Psychology, 2022). Een groter onderzoek onder ruim vierhonderd stellen zag wel dat de verbetering online iets langzamer ging, al kwamen de stellen uiteindelijk even ver.
Een patroon laat zich door een scherm weinig tegenhouden. Ook online zie ik snel wie stil wordt en wie wegkijkt als het spannend wordt. Sommige stellen vinden het thuis zelfs makkelijker om open te zijn, omdat ze in hun eigen omgeving zitten. Andere stellen komen beter los als ze even uit huis zijn, weg van de dagelijkse spanning. Daarover zeg ik:
Online werkt net zo goed als live. Ik heb een stel in Italië gecoacht dat ik eigenlijk nooit heb gezien, en dat was een heel succesvolle coaching. Toen ze in Nederland waren, heb ik ze een keer live gezien. Dat was heel leuk, maar niet nodig voor het succesvolle traject. Zelf zie ik stellen het liefst live, maar dat is een persoonlijke voorkeur en heeft niets met de effectiviteit te maken. Veel coaches om me heen werken ook online.
Dit voorbeeld is samengesteld uit meerdere stellen en niet herleidbaar naar één stel.
Esra en Joost wonen in Zeeland en hebben drie jonge kinderen. Naar een praktijk rijden betekent een halve dag oppas regelen, dus kiezen ze voor online sessies op dinsdagavond, als de kinderen slapen. De eerste keer zitten ze dicht tegen elkaar op de bank, met de laptop op schoot. Joost kijkt vooral naar het scherm, Esra naar haar handen. Ik vraag ze om de laptop op tafel te zetten en hun stoelen een beetje naar elkaar toe te draaien. Vanaf dat moment praten ze meer met elkaar dan met mij, en daar gaat het om.
Voordelen en beperkingen
Het grootste voordeel van online relatiecoaching is dat de drempel lager is, en de grootste beperking is dat het minder geschikt is als een gesprek erg heftig wordt.
De voordelen die stellen het vaakst noemen:
- Geen reistijd, en vaak geen oppas nodig.
- Een gesprek in de avond is makkelijker in te plannen.
- Jullie kiezen een coach om de werkwijze en hoeven niet op de afstand te letten.
- Sommige mensen praten thuis makkelijker open dan in een onbekende praktijk.
De beperkingen:
- Bij veel spanning is het lastiger om een gesprek goed op te vangen.
- Na afloop zitten jullie meteen samen in huis, zonder reistijd om bij te komen.
- Een slechte verbinding of een kind dat binnenloopt, haalt jullie uit het gesprek.
- Een deel van de lichaamstaal valt buiten beeld.
Bij heftige onderwerpen, zoals de ontdekking van een affaire, kan het helpen om de eerste gesprekken op locatie te voeren en daarna online verder te gaan. Is er sprake van geweld of bedreiging, dan is een gesprek vanuit huis niet veilig. Neem dan contact op met Veilig Thuis via 0800-2000.
Praktisch: voorbereiding en privacy
Voor een goede online sessie hebben jullie een rustige plek nodig waar niemand meeluistert, en een stabiele, beveiligde verbinding.
Een paar praktische tips:
- Zorg dat de kinderen slapen of de deur uit zijn.
- Zet de laptop op tafel, op ooghoogte, zodat jullie allebei in beeld zijn.
- Gebruik samen één scherm en zet jullie telefoons op stil.
- Plan na de sessie een kwartier zonder verplichtingen.
- Vraag de coach welk programma hij of zij gebruikt en of de verbinding beveiligd is.
Een coach werkt met persoonlijke gegevens en hoort daar zorgvuldig mee om te gaan. Het is redelijk om te vragen of gesprekken worden opgenomen en wat er met aantekeningen gebeurt.
Na een sessie op locatie hebben stellen de terugreis om na te praten of even stil te zijn. Online loop je meteen de woonkamer in. Spreek daarom vooraf af wat jullie na afloop doen, bijvoorbeeld samen een stuk wandelen of eerst even ieder voor zich.
Gratis online hulp: wat kun je verwachten?
Gratis online hulp bij relatieproblemen bestaat vooral uit informatie en oefeningen, en is een goed begin om het gesprek thuis op gang te brengen.
Via de huisarts kun je ook met een professional praten, en dat is vaak kosteloos. Veel huisartsenpraktijken hebben een praktijkondersteuner ggz (POH-GGZ), die helpt bij klachten zoals stress, somberheid of slecht slapen. Geeft de spanning thuis je zulke klachten, dan is dat een goede eerste stap.
Sommige coaches bieden een gratis kennismakingsgesprek aan. Dat is een goede manier om te merken of het klikt, voordat jullie aan een traject beginnen. Wat een traject kost en wanneer je iets vergoed krijgt, lees je in Wat kost een relatietherapeut of relatiecoach, en wordt het vergoed?.
