Relatiecoach is in Nederland geen beschermde titel. Iedereen mag morgen een bordje op de deur hangen, zonder diploma en zonder register. Wie zoekt naar een erkende opleiding relatiecoach loopt daardoor tegen een rij afkortingen aan: NOBCO, EMCC, CRKBO, SNRO, KTNO, CPION. Die keurmerken toetsen allemaal iets anders, en sommige gaan helemaal niet over het vak. Eén ervan verdwijnt bovendien: de SNRO neemt sinds juli 2026 geen nieuwe accreditaties meer aan en stopt in 2032.
Ik ben Anne de Jong, relatiepsycholoog. Ik werk ruim vijfentwintig jaar met stellen en leid relatiecoaches op. Hieronder staat per keurmerk wie het afgeeft, wat er daadwerkelijk wordt gecontroleerd en waar het niets over zegt.
Vrij beroep, wat betekent dat?
In Nederland bestaat geen wet die vastlegt wie zich relatiecoach mag noemen. Er is geen verplichte opleiding, geen verplicht register en geen tuchtrecht vanuit de overheid. Dat staat tegenover beroepen als gz-psycholoog en psychotherapeut, waar de titel wettelijk beschermd is en de BIG-registratie verplicht.
Het gevolg is dat elk keurmerk in dit vak particulier is. Een beroepsvereniging of een accreditatie-instituut stelt eigen eisen op, en opleiders laten zich daar vrijwillig aan toetsen. Niemand hoeft mee te doen.
Dat maakt het woord “erkend” op zichzelf betekenisloos. De vraag die iets oplevert is: erkend door wie, en waarop is er dan getoetst? Bij het ene keurmerk gaat het over de inhoud van het coachvak, bij het andere over de administratie van de opleider.
NOBCO en EMCC: wat toetst een geaccrediteerde NOBCO opleiding?
De EQA-accreditatie van de NOBCO en de Europese koepel EMCC kijkt naar het coachvak zelf: de omvang van het programma, het aantal uren vaardigheidstraining en het niveau van de trainers. Van de keurmerken in dit artikel komt deze het dichtst bij de vraag of iemand kan coachen.
De accreditatie kent vier niveaus, oplopend van Foundation via Practitioner en Senior Practitioner naar Master Practitioner. Op Practitioner-niveau liggen de eisen vast in uren. Een programma telt minimaal 150 studiebelastingsuren, waarvan zestig uur vaardigheidstraining en praktijk, en daarvan moet zesendertig uur buiten de cursusdagen plaatsvinden. Er zijn minimaal twee trainers nodig met een individuele accreditatie op hetzelfde niveau of hoger, plus een supervisor met een supervisorenaccreditatie.
De opleiding moet al minstens één keer zijn gegeven en geëvalueerd voordat het keurmerk wordt toegekend. Daarna volgt jaarlijks een externe steekproef van tien procent uit de deelnemersdossiers, en na vijf jaar vervalt het keurmerk en volgt een nieuwe toetsing.
Voor kortere trainingen in het kader van permanente educatie bestaat een apart stempel, het PE-vignet. Dat is iets anders dan een geaccrediteerde opleiding en die twee worden in advertenties weleens door elkaar gehaald.
Wat de EQA-accreditatie niet vertelt, is of een opleiding over stellen gaat. De toetsing gaat over het coachvak in de breedte. Een geaccrediteerd programma kan volledig over loopbaancoaching of teamcoaching gaan, en dat is een ander ambacht dan met twee mensen tegelijk aan tafel zitten. Hoe klein het aanbod voor stellen is, laat de lijst van de NOBCO zelf zien: bij een telling in september 2026 stonden daar 47 EQA-geaccrediteerde coachopleidingen, en twee daarvan gaan over relaties. Een daarvan is de mijne, geaccrediteerd op Practitioner-niveau.
CRKBO
Registratie in het CRKBO maakt btw-vrijstelling mogelijk en zegt niets over de vakinhoud. Het register staat voor Centraal Register Kort Beroepsonderwijs en toetst of een opleidingsinstelling of docent voldoet aan de Kwaliteitscode voor het korte beroepsonderwijs: een heldere offerte, een klachtenregeling, deskundig personeel, een administratie die op orde is.
Voor de deelnemer is dit vooral een prijsverschil. Over het lesgeld van een geregistreerde instelling hoeft dan geen 21 procent btw te worden gerekend, wat op een opleiding van enkele duizenden euro’s al snel honderden euro’s scheelt. Zie je bij een opleiding “vrijgesteld van btw” staan, dan is dat meestal de reden.
De registratie geldt voor een instelling of een individuele docent, en niet voor een afzonderlijke opleiding. Over de vraag of de docent iets van relaties weet, doet het CRKBO geen enkele uitspraak.
SNRO, CPION en KTNO
SNRO en CPION toetsen of een particuliere opleiding het niveau van het reguliere hoger onderwijs haalt. Ze kijken naar leerdoelen, studiebelasting, de manier waarop wordt getoetst en de kwalificaties van de docenten. De uitkomst is een aanduiding als hbo-conform of post-hbo.
Die aanduiding is geen wettelijk erkende hbo-graad. Alleen de NVAO kent die toe, en die accrediteert het bekostigde en aangewezen hoger onderwijs. Hbo-niveau en een hbo-diploma zijn twee verschillende dingen, en dat verschil verdwijnt nogal eens in de marketing van opleidingen.
Bij de SNRO speelt sinds juli 2026 nog iets anders. Het instituut bouwt zijn activiteiten af en blijft tot 1 juli 2032 actief voor opleidingen die al geaccrediteerd zijn. Nieuwe accreditaties worden niet meer aangenomen, en voor bestaande instellingen geldt een overgangsregeling waarin onder voorwaarden nog één heraccreditatie mogelijk is. Voor wie nu een opleiding kiest is de vraag dus hoe lang het keurmerk nog loopt en wat de aanbieder daarna doet.
KTNO wordt in dit rijtje vaak genoemd en hoort er strikt genomen niet in thuis. KTNO accrediteert zelf niet, dat doen SNRO, CPION of de NVAO. Het is een register waarin geaccrediteerde opleidingen worden opgenomen, met een zwaartepunt in de complementaire zorg. Voor relatiecoaching speelt het nauwelijks een rol, al was het maar omdat relatiecoaching niet uit de basisverzekering wordt vergoed.
Relatiecoach certificering: de keurmerken naast elkaar
Elk keurmerk beantwoordt een eigen vraag, en geen enkel keurmerk beantwoordt ze allemaal.
Een goede opleiding herkennen
Een keurmerk zegt iets over de organisatie van een opleiding en weinig over wat je er leert. De vragen die dat wel zichtbaar maken, gaan over de uren waarin je zelf aan het werk bent.
- Hoeveel uur oefen je zelf, en met wie: medecursisten of echte stellen?
- Kijkt er iemand live in de kamer mee bij je gesprekken, of lever je opnames in?
- Hoeveel supervisie zit erin, en door wie wordt die gegeven?
- Welke methode ligt eronder, en kun je die teruglezen?
- Gaat het over twee mensen tegelijk, of is het individuele coaching met een relatiethema?
- Krijg je aan het eind een diploma of een bewijs van deelname?
- Wat wordt er verwacht na afloop aan bijscholing en intervisie?
Een voorbeeld uit mijn praktijk, samengesteld uit meerdere deelnemers: iemand kwam binnen met een keurig geaccrediteerd coachdiploma op zak en liep vast zodra er twee mensen tegenover haar zaten. De een praatte, de ander zweeg, en na drie sessies kwam het stel niet meer terug. Haar opleiding had haar alles geleerd over het voeren van een goed gesprek met één persoon. Meervoudig partijdig zijn, dus beiden tegelijk het gevoel geven dat je er ook voor hen bent, zat er niet in.
Hoe dat vak eruitziet, staat in het artikel over relatiecoach worden. Een vergelijking van het aanbod op duur, kosten en inhoud staat in opleiding relatiecoach kiezen.
Zelf met stellen werken?
Mijn opleiding tot relatiecoach is geaccrediteerd op EQA Practitioner-niveau en duurt zes maanden. De Relatiecoachmethode loopt van herkomst en oude pijn via waarden naar de interactie tussen twee mensen, en het aanleren van vaardigheden komt aan het eind, als dat fundament er ligt.
Bekijk de opleiding tot relatiecoach
